Mətbuat xidməti Xəbərlər

Culfa rayonunda seminar-müşavirə keçirilib

Culfa Rayon İcra Hakimiyyətinin və Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Əbrəqunus kəndində seminar-müşavirə keçirilib. Tədbiri rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşı Sərxan Hüseynov açaraq qeyd edib ki, bu ilin bol məhsulu üçün ilkin mərhələni təşkil edən torpağın lazımi dərinlikdə şumlanması, hamarlanması və digər aqrotexniki tədbirlər həmişə olduğu kimi, bu mövsümdə də gecikdirilmədən və aqrotexniki tələblərə uyğun ardıcıllıqla həyata keçirilib. Bu günədək rayonda 7467 hektar sahədə əkin aparılıb. Tədbirdə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri XaliqAbbasov çıxış edərək bildirib ki, dövlətin taxılçılığın inkişafı ilə bağlı gördüyü ardıcıl tədbirlərlə yanaşı, kənd təsərrüfatına azyararlı torpaqların əkin dövriyyəsinə qatılması və torpaqlardan səmərəli istifadə edilməsi,suvarma şəbəkələrinin genişləndirilməsi, məhsuldar toxum sortlarından istifadə edilməsi, intensiv becərmə üsullarına üstünlük verilməsinin nəticəsidir ki, muxtar respublikada dənli taxıl bitkilərinin istehsalı ilbəil artmaqdadır. Vurğulanıb ki, əkin zamanı üzvi və mineral gübrələrin tətbiqi torpağın münbitliyini və bitkilərin məhsuldarlığını artırmaqda mühüm rol oynayır. Gübrələrin tətbiqində əsas məqsəd kənd təsərrüfatı bitkilərindən yüksək və keyfiyyətli məhsul əldə etməkdir. Nazirliyin əməkdaşı Saməddin Əsgərov havaların mülayim keçməsi ilə əlaqədar taxıl sahələrində gəmiricilərə qarşı kimyəvi mübarizə tədbirlərinin zəruriliyi və aparılması qaydaları haqqında məlumat verib. Sonda torpaq mülkiyyətçilərini maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı

Nazirliyinin mətbuat xidməti

 

CULFA RAYONUNDA SEMİNAR - MÜŞAVİRƏ KEÇİRİLMİŞDİR

Muxtar respublikada kənd təsərrüfatı üzrə həyata keçirilən tədbirlər, qəbul edilmiş dövlət proqramlarının uğurlu icrası aqrar sahənin hərtərəfli inkişafına şərait yaradır. Muxtar respublikada aparılan məqsədyönlü siyasət nəticəsində əkinəyararlı torpaq sahələrinin əkin dövriyyəsinə qatılması, yeni suvarma sistemlərinin qurulması, suvarmada mütərəqqi üsullardan istifadə, əkinçilərə və fermerlərə subsidiyaların və güzəştli şərtlərlə kreditlərin verilməsi aqrar sahənin obyektiv inkişafı ilə yanaşı, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasına və kənd təsərrüfatı ilə məşğul əhalinin sayının artmasına səbəb olub.

Culfa rayon Əbrəqunus kəndində Rayon İcra Hakimiyyətinin və Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin birgə təşkilatçılığı ilə seminar müşavirə keçirilmişdir. Tədbiri Rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşı Sərxan Hüseynov açaraq bildirmişdir ki, Bunun nəticəsidir ki, payızlıq taxıl əkini kampaniyasını optimal müddətdə və mütəşəkkil başa çatdırmaq üçün sahibkarlar dövlət qayğısı sayəsində toxum sortları ilə tədarük olunmuşdur. Əkinçilərin bəziləri isə özlərinin istehsal etdikləri buğda toxumundan istifadə ediblər. Bol məhsul yetişdirilməsi üçün əsas amillərdən olan üzvi və mineral gübrələrdən istifadə edilməsi də yaddan çıxmır. Payızlıq taxılların gübrələnməsi məhsuldarlığa təsir edən ən mühüm amildir. Gələn ilin bol məhsulu üçün ilkin mərhələni təşkil edən torpağın lazımi dərinlikdə şumlanması, hamarlanması və digər aqrotexniki tədbirlər həmişə olduğu kimi, bu mövsümdə də gecikdirilmədən və aqrotexniki tələblərə uyğun ardıcıllıqla həyata keçirilib. Bunun üçün dövlət tərəfindən kəndliyə hər bir imkan və şərait yaradılmışdır. Beləcə,  rayonumuzda 7467 hektar  sahədə əkin aparılmışdır ki, həmin sahələrin 6216 hektarına buğda,  1251 hektarına isə arpa toxumu səpilmişdir.

Ardını oxu...

 
 

BİTKİLƏRİ ŞAXTALARDAN QORUYAQ

Payız mövsümündə bitkilər fizioloji vəziyyətdən digərinə keçir. Meyvə və giləmeyvələrin şaxtadan tələf olmasının səbəbi onların toxumlarında buzun əmələ gəlməsidir. Payızda əlverişli şərait olduqda isə toxumlar möhkəmlənir ki, bunun da nəticəsində şaxtaya davamlılıq artır.

Bitkinin şaxtaya davamlı olması üçün o, qışa hazırlıq fazasında bərkiməlidir. Bərkimə zamanı bitkidə karbohidratlar toplanır, onlar həll olan və asan hibrolizləşən formaya çevirilir. Meyvə və giləmeyvə bitkilərində bu proses inkişafın dayanmasından yarpaqlar tökülənədək davam edir. Bu dövrdə nişasta şəkərə çevrilir, beləliklə, şəkər çoxalır, nişasta isə azalır. Hüceyrələrdə saxarozanın və qlükozanın çoxalması protoplazmanın aşağı temperaturdan mühafizə olmasına şərait yaradır.

Bitkinin şaxtaya davamlılıq dərəcəsi onun filogenetik inkişafından da çox asılıdır. Məsələn, bitkinin kökləri həmişə torpaqla örtülü yerdə olduğundan onlar şaxtaya davamsızdır. Lakin yerüstü hissədə şaxtalara davamlılıq yüksəkdir. Ümumiyyətlə, torpaq səthinə yaxın yerləşən köklərə nisbətən dərin qatlardakı köklər şaxtaya davamsız olur.

Alma ağacının növündən asılı olaraq, onun yerüstü hissəsi nisbi sükunət dövründə 32-50 dərəcəyədək şaxtaya dözdüyü halda, kökləri 12-18 dərəcə şaxtaya ancaq davam gətirir, vegetasiya dövründə isə 3 dərəcə şaxtada donur. Bitkinin eyni bir orqanının şaxtaya davamlılıq dərəcəsi onun fenofazalarından da xeyli asılıdır. Məsələn, alma ağacının cavan zoğları vegetasiya vaxtı 3 dərəcə şaxtada tələf olduğu halda, həmin zoğ qışa yaxşı hazırlıq görüləndə 30-40 dərəcə şaxtaya da davam gətirə bilər. Eyni orqanın ayrı-ayrı hissələrinin şaxtaya münasibəti müxtəlifdir. Belə ki, çiçəyin erkəkciyi 20-22 dərəcə şaxtaya dözə bilir, dişicik isə mənfi 1-2 dərəcədə məhv olur.

Şaxtalı havalarda axar suyun temperaturu havanın temperaturundan həmişə yüksək olduğundan o, ağacları şaxtadan mühafizə edir. Buna görə də meyvə bağını çay və gölməçələrin yaxınlığında salmaq tövsiyyə edilir. Meyvə bağının ətrafına qoruyucu meşə zolağı salmaqla da bitkiləri şaxtaların təsirindən azaltmaq olar.

Meyvə bitkilərinin şaxtaya davamlılığını yüksəltmək üçün bağın payızda yarpaqlar töküldükdən sonra suvarılmasının böyük fizioloji əhəmiyyəti vardır. Təcrübələr sübut edir ki, bitkilərə azot və fosfora nisbətən kalium çox verildikdə şaxtaya davamlılıq artır.

Muxtar respublikada üzüm kollarını şaxtadan mühafizə etmək üçün davamlı sortlar əkilməli, payızda tənəklər torpaqla örtülməli, dondurma suyu verilməlidir. Yazda tənəkləri torpaqdan nisbətən gec çıxarılması və budanması, gözlüklərə qatı əhəng məhlulunun çilənməsi məsləhətdir. Yazda tənəklər suvarılmalı, zoğların ucu vurulmalıdır. Şaxtalı günlərdə bitkinin üstü həsirlə, yaxud küləşlə örtülməli, nəm küləş komalarını yandırmaqla tüstü pərdəsi yaradılmalıdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd

Təsərrüfatı Nazirliyinin mətbuat xidməti

 
 

KÜTLƏVİ DÖL KAMPANİYASININ DÜZGÜN TƏŞKİLİ HEYVANDARLIQDA MÜHÜM ŞƏRTLƏRDƏNDİR

Muxtar respublikanın fermer təsərrüfatlarında qoyunçuluq mühüm yer tutur. Bu təsərrüfatlarda çox məhsuldar balbas və mazex cinsli heyvanlar saxlanılır. Digər cinslərə nisbətən bu qoyunlar daha çox ət, yun və süd verirlər. Qoyun əti və südü yüksək kaloriyə malikdir. Bu da həmin məhsuldar sahənin inkişaf etdirilməsinə marağı ildən-ilə artırır. Qoyunçuluq məhsulları həm də iqtisadi cəhətdən ucuz başa gəlir. Ərazinin çox hissəsinin dağlıq olması, təbii otlaqlar heyvandarlığın bu sahəsinin inkişafı üçün əlverişlidir.

Fermer təsərrüfatlarında qoyunçuluğu inkişaf etdirmək üçün birinci növbədə bol yem bazası yaratmaq, xidmət şəraitini yaxşılaşdırmaq, döl kampaniyasını mütəşəkkil keçirmək, körpə heyvan tələfatına yol verməmək lazımdır.

Kütləvi döl kampaniyasını heyvan tələfatına yol vermədən keçirmək üçün ana qoyun və keçilərin yemlənməsi zootexniki normalara uyğun aparılmalıdır. Bunun üçün qoyun saxlanılan pəyələrin yaxınlığında bol yem ehtiyatı yaratmaq vacib şərtlərdəndir.

Döl kampaniyasında vacib məsələlərdən biri də qoyun damlarında arakəsmələr yaratmaq, quzu küzləri hazır­lamaq, doğulmuş faraş quzulara xüsusi qulluq göstərmək, qoyun damlarını təmiz saxlamaq, ağartmaq, dezinfeksiya etmək və qoyun qışlayacaq kaşaraları su ilə təmin etmək lazımdır.

Qoyunların yaxşı yemləndirilməsi və saxlanması boğazlığın ikinci dövründə daha çox vacibdir. Bu vaxt bala daha sürətlə böyüyüb inkişaf edir, belə olduqda daha iri və sağlam quzular doğulur. Ana qoyunlar bu dövrdə tam keyfiyyətli yemlərlə yemləndirilmədikdə quzularda maddələr mübadiləsi pozulur və nəticədə körpələr ara­sında daha çox təsadüf edilən          Bezoar xəstəliyi baş verir. Bu xəstəlik ana qoyunların boğazlıq dövründə tam keyfiyyətli yemlərlə yemləndirilməməsi, quzular normal qidalandırılmadıqda hipolaktiya (süd azlığı), A-hipovitaminoz, kobalt çatışmazlığı olduqda baş verir. Buna həm də aktiv hərəkətin məhdudluğu, zoogigiyenik şəraitin pis olması imkan yaradır. Quzular xəstələnən zaman yunu, torpağı yeyir, divarı, axuru yalayır, nəticədə mədə-bağırsaq pozğunluğu yaranır və sancılanma əlamətləri baş verir.

Xəstə quzuları müalicə edən zaman onlar anadan ayrılmalı, ancaq əmizdirmə zamanı anası ilə birgə olmalı, quzuların yem payına vitaminlər və minerallar əlavə edilməlidir. Xəstə quzulara 150-200 qram inək südünə          7-10 damla 5 faizli yod qatıb gün ərizində 3-4 dəfə verməklə xəstəliyin qarşısını almaq olar.

Quzular arasında həzm pozğunluğu olduqda işlətmə dərmanları verdikdən sonra daxilə hər kiloqram canlı kütləyə gündə 3 dəfə 0,02 qram Norsulfazol, Ftalazol və Etazol vermək məsləhətdir.

Doğuma 3-4 həftə qalmış qoyunların yelin ətrafı qırxılmalıdır. Bu halda yeni doğulmuş quzu öz anasının döşünü asanlıqla tapır. Döl düşən vaxtı qoyunların altına tökmək üçün qoyun damının hər kvadratmetr sahəsinə         0,5-1 kiloqram quru peyin tədarük edilməlidir. Yeni doğulmuş quzular temperaturun kəskin dəyişməsinə, nəmliyə və hava cərəyanına çox həssasdırlar. Ona görə də qış və erkən yaz doğumları isti, quru damlarda keçirilməli və həmin damların temperaturu müsbət 8-12 dərəcə arasında saxlanmalıdır.

Yeni doğmuş qoyunları quzuları ilə birlikdə saxlamaq üçün qoyun damında eni-uzun­luğu 1,5 metr və hündür­lüyü 85 santimetr olan arakəsmələr düzəldilməlidir. Döl başlanandan yeni doğulmuş quzular anadan ayrılana qədər çobanlara müvəqqəti olaraq        2-3 nəfər köməkçi ayrılmalıdır. Qoyunlar doğumdan əvvəl narahat olduğundan onlar ayrılaraq ayrıca arakəsmədə saxlanmalıdır. Adətən, qoyunların doğumu 30-50 dəqiqə çəkir. Çətin, yaxud anormal doğum zamanı qoyuna baytar yardımı göstərilməlidir. Əgər göbək çiyəsi qopmazsa onu quzunun qarnından           8-10 santimetr aralı kəsib, dezinfeksiya olunmuş sapla bağlamaq və göbək çiyəsi kəsilən yeri 3 faizli kreolin və ya lizol məhlulu ilə yandırmaq lazımdır. Doğumdan 2-3 saat sonra ətənə gəlməlidir, ətənə ləngisə baytara müraciət edilməlidir. Doğum qurtardıqdan sonra doğum yerinin döşənəyi dəyişdirilməlidir. Əgər qoyun quzunu yalamazsa onu yaxşıca silib təmizləmək lazımdır. Doğumdan sonra qoyun bir az dincəlib ayağa duran kimi onun yelini təmiz ilıq su ilə yuyulmalı, təmiz dəsmalla qurulanmalı, süd kanalı mikrobdan təmizlənmir deyə, ağız südünün ilk damlaları yerə sağılmalı və sonra quzu əmizdirilməlidir. Quzu əmizdirildikdən sonra, ana quzusu ilə birlikdə əvvəlcədən hazırlanmış arakəsməyə salınır və 3-7 gün orada saxlanılır.

Quzular birinci 2-3 həftədə ancaq analarının südü ilə qidalanır. Analarının südü ilə təmin olunmayan, yaxud yetim qalmış quzular başqa tək quzulu, südü çox olan qoyunlara əmizdirilməlidir. Buna imkan olmadıqda onlar inək südü ilə yemləndirilməlidir. İki həftədən sonra quzular yaxşı keyfiyyətli ot və qüvvəli yem yeməyə öyrədilir. Bu yemlər 20-25 qramdan başlayaraq tədricən artırılır, gündəlik norma quzular anadan ayrılana qədər 200 qrama çatdırılır. Qüvvəli yemlərə gündə hər başa 5-10 qram hesabı ilə sümük unu, yaxud təbaşir, 3 qram xörək duzu əlavə edilir.

Balbas cinsindən olan qoyunların quzuları 2,5-3 aylıqda anadan ayrılmalıdır. Quzuların anadan ayrılması işi tədricən aparılmalı və bir neçə gün ərzində başa çatdırılmalıdır. Anadan ayrılmış quzular əvvəlcə 3 kateqoriyaya bölünür: dişi, damazlıq üçün seçilmiş erkək və damazlığa yaramayan erkək quzular. Anadan ayrılmış hər baş quzuya qış dövründə gündə 0,4-1 kiloqram yaxşı keyfiyyətli ot, 0,1-0,8 kiloqram qüvvəli yem, 8-10 qram xörək duzu verilməlidir.

Əyyub ABDULLAYEV,

Naxçıvan Muxtar Respublika

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri

 
 

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində də beşinci çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin onbirinci sessiyasından irəli gələn vəzifələr, nazirliyin 2019-cu ildə gördüyü işlər və 2020-ci ildə qarşıda duran vəzifələrlə bağlı kollegiya iclası keçirilib.

Tədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kənd Təsərrüfatı  naziri  Bəhruz Bayramov bildirib ki, 2019-cu ildə muxtar respublikada 507 milyon 641 min manatdan artıq kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal olunub.  Bu isə 2018-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 4,5 faiz çoxdur. 2019-cu ilin məhsulu üçün muxtar respublikada 62 min 970 hektar sahədə əkin keçirilib. Strateji əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 33 min 308 hektar sahədə taxıl səpini aparılıb, 102 min 984 ton məhsul yığılıb.

Ötən il muxtar respublika üzrə 3228 hektar sahədə kartof, 50,5 hektar sahədə tütün, 6 min 246 hektar sahədə tərəvəz, 2 min 778 hektar sahədə bostan əkinləri həyata keçirilib, yeni meyvə bağlarının salınması davam etdirilib. Hazırda  muxtar respublikanın iqlim şəraitinə uyğun, yüksək  məhsuldarlığa  malik  aborigen   meyvə-tərəvəz sortlarının bərpa və tətbiq olunması üçün elmi-tədqiqat işlərinin aparılması da davam etdirilir. “Araz” Elm İstehsalat Birliyinin Ordubad dayaq məntəqəsində aparılan  tədqiqat işləri nəticəsində 372 meyvə sortunun genetik fondu toplanıb.

Kənd təsərrüfatı bitkilərinin xəstəlik və zərərvericilərinə qarşı mübarizə aparmaq məqsədilə muxtar respublikaya dərman preparatları da gətirilərək ödənişsiz olaraq sahibkarlara çatdırılıb. Toxumçuluq və bitkilərin mühafizəsi idarəsinin laboratoriyasında  toxum nümunələri götürülərək analiz olunub.

2019-cu ilin ötən dövründə “Naxçıvan Aqrolizinq” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xətti ilə 319 müxtəlif adda kənd təsərrüfatı texnikası və texnoloji avadanlıq, 2020-ci ildə əkinlərə verilməsi üçün 6 min ton karbamit gübrəsi alınıb. Məhsul istehsalçılarına il ərzində 7 min 174 ton mineral gübrə verilib.

Ötən il 520 hektar torpaq sahəsində qapalı suvarma şəbəkəsi qurulub.

Heyvandarlığın inkişafı ilə əlaqədar cari ilin ötən dövründə fermerlərə 9 milyon 468 min manatdan çox kredit verilib. Mal-qaranın cins tərkibini yaxşılaşdırmaqla məhsuldarlığın yüksəldilməsi üçün əsaslı tədbirlər həyata keçirilib. Babək rayonunda Süni Mayalanma Mərkəzinin tikintisi də davam etdirilir.

“2017-2022-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında arıçılığın inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nın icrası cari ildə də davam etdirilib, ötən dövr ərzində arıçılıqla məşğul olanlara 601 min manat kredit verilib. Muxtar respublikada “Arıçılıq məhsulları-bal” festivalının ardıcıl olaraq keçirilməsi bu sahəyə marağın artmasına və istehsal olunan məhsulların satışına müsbət təsir göstərib. Artıq ikinci ildir ki, arıçılıqla məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslərə saxladıqları hər arı ailəsinə görə subsidiyaların verilməsi bu sahəyə marağı artırıb, 2019-cu ilin sonuna muxtar respublikada arı ailələrinin sayı 99 min 798-ə çatdırılıb. 87 ailə təsərrüfatına 820 min manata yaxın güzəştli kredit verilib, ailə təsərrüfatları tərəfindən istehsal olunan  məhsulların satışına dəstək göstərilməsi məqsədilə “Ailə təsərrüfatı məhsulları” festivalı keçirilib.

Məruzə ətrafında Kənd Təsərrüfatı Nazirinin müavini “Araz Elm İstehsalat Birliyinin” baş direktoru Fikrət Həsənov, nazirliyin şöbə müdirləri Xaliq Abbasov, Əyyub Abdullayev, toxumçuluq və bitkilərin mühafizə idarəsinin  müdiri Niyamət İsayev çıxış ediblər .

Sonda  2020-ci ilin iş planı təsdiq edilib .

 
 

Səhifə 2 > 27-dən

Joomla 1.5