Mətbuat xidməti Xəbərlər

KÜTLƏVİ DÖL KAMPANİYASININ DÜZGÜN TƏŞKİLİ HEYVANDARLIQDA MÜHÜM ŞƏRTLƏRDƏNDİR

Muxtar respublikanın fermer təsərrüfatlarında qoyunçuluq mühüm yer tutur. Bu təsərrüfatlarda çox məhsuldar balbas və mazex cinsli heyvanlar saxlanılır. Digər cinslərə nisbətən bu qoyunlar daha çox ət, yun və süd verirlər. Qoyun əti və südü yüksək kaloriyə malikdir. Bu da həmin məhsuldar sahənin inkişaf etdirilməsinə marağı ildən-ilə artırır. Qoyunçuluq məhsulları həm də iqtisadi cəhətdən ucuz başa gəlir. Ərazinin çox hissəsinin dağlıq olması, təbii otlaqlar heyvandarlığın bu sahəsinin inkişafı üçün əlverişlidir.

Fermer təsərrüfatlarında qoyunçuluğu inkişaf etdirmək üçün birinci növbədə bol yem bazası yaratmaq, xidmət şəraitini yaxşılaşdırmaq, döl kampaniyasını mütəşəkkil keçirmək, körpə heyvan tələfatına yol verməmək lazımdır.

Kütləvi döl kampaniyasını heyvan tələfatına yol vermədən keçirmək üçün ana qoyun və keçilərin yemlənməsi zootexniki normalara uyğun aparılmalıdır. Bunun üçün qoyun saxlanılan pəyələrin yaxınlığında bol yem ehtiyatı yaratmaq vacib şərtlərdəndir.

Döl kampaniyasında vacib məsələlərdən biri də qoyun damlarında arakəsmələr yaratmaq, quzu küzləri hazır­lamaq, doğulmuş faraş quzulara xüsusi qulluq göstərmək, qoyun damlarını təmiz saxlamaq, ağartmaq, dezinfeksiya etmək və qoyun qışlayacaq kaşaraları su ilə təmin etmək lazımdır.

Qoyunların yaxşı yemləndirilməsi və saxlanması boğazlığın ikinci dövründə daha çox vacibdir. Bu vaxt bala daha sürətlə böyüyüb inkişaf edir, belə olduqda daha iri və sağlam quzular doğulur. Ana qoyunlar bu dövrdə tam keyfiyyətli yemlərlə yemləndirilmədikdə quzularda maddələr mübadiləsi pozulur və nəticədə körpələr ara­sında daha çox təsadüf edilən          Bezoar xəstəliyi baş verir. Bu xəstəlik ana qoyunların boğazlıq dövründə tam keyfiyyətli yemlərlə yemləndirilməməsi, quzular normal qidalandırılmadıqda hipolaktiya (süd azlığı), A-hipovitaminoz, kobalt çatışmazlığı olduqda baş verir. Buna həm də aktiv hərəkətin məhdudluğu, zoogigiyenik şəraitin pis olması imkan yaradır. Quzular xəstələnən zaman yunu, torpağı yeyir, divarı, axuru yalayır, nəticədə mədə-bağırsaq pozğunluğu yaranır və sancılanma əlamətləri baş verir.

Xəstə quzuları müalicə edən zaman onlar anadan ayrılmalı, ancaq əmizdirmə zamanı anası ilə birgə olmalı, quzuların yem payına vitaminlər və minerallar əlavə edilməlidir. Xəstə quzulara 150-200 qram inək südünə          7-10 damla 5 faizli yod qatıb gün ərizində 3-4 dəfə verməklə xəstəliyin qarşısını almaq olar.

Quzular arasında həzm pozğunluğu olduqda işlətmə dərmanları verdikdən sonra daxilə hər kiloqram canlı kütləyə gündə 3 dəfə 0,02 qram Norsulfazol, Ftalazol və Etazol vermək məsləhətdir.

Doğuma 3-4 həftə qalmış qoyunların yelin ətrafı qırxılmalıdır. Bu halda yeni doğulmuş quzu öz anasının döşünü asanlıqla tapır. Döl düşən vaxtı qoyunların altına tökmək üçün qoyun damının hər kvadratmetr sahəsinə         0,5-1 kiloqram quru peyin tədarük edilməlidir. Yeni doğulmuş quzular temperaturun kəskin dəyişməsinə, nəmliyə və hava cərəyanına çox həssasdırlar. Ona görə də qış və erkən yaz doğumları isti, quru damlarda keçirilməli və həmin damların temperaturu müsbət 8-12 dərəcə arasında saxlanmalıdır.

Yeni doğmuş qoyunları quzuları ilə birlikdə saxlamaq üçün qoyun damında eni-uzun­luğu 1,5 metr və hündür­lüyü 85 santimetr olan arakəsmələr düzəldilməlidir. Döl başlanandan yeni doğulmuş quzular anadan ayrılana qədər çobanlara müvəqqəti olaraq        2-3 nəfər köməkçi ayrılmalıdır. Qoyunlar doğumdan əvvəl narahat olduğundan onlar ayrılaraq ayrıca arakəsmədə saxlanmalıdır. Adətən, qoyunların doğumu 30-50 dəqiqə çəkir. Çətin, yaxud anormal doğum zamanı qoyuna baytar yardımı göstərilməlidir. Əgər göbək çiyəsi qopmazsa onu quzunun qarnından           8-10 santimetr aralı kəsib, dezinfeksiya olunmuş sapla bağlamaq və göbək çiyəsi kəsilən yeri 3 faizli kreolin və ya lizol məhlulu ilə yandırmaq lazımdır. Doğumdan 2-3 saat sonra ətənə gəlməlidir, ətənə ləngisə baytara müraciət edilməlidir. Doğum qurtardıqdan sonra doğum yerinin döşənəyi dəyişdirilməlidir. Əgər qoyun quzunu yalamazsa onu yaxşıca silib təmizləmək lazımdır. Doğumdan sonra qoyun bir az dincəlib ayağa duran kimi onun yelini təmiz ilıq su ilə yuyulmalı, təmiz dəsmalla qurulanmalı, süd kanalı mikrobdan təmizlənmir deyə, ağız südünün ilk damlaları yerə sağılmalı və sonra quzu əmizdirilməlidir. Quzu əmizdirildikdən sonra, ana quzusu ilə birlikdə əvvəlcədən hazırlanmış arakəsməyə salınır və 3-7 gün orada saxlanılır.

Quzular birinci 2-3 həftədə ancaq analarının südü ilə qidalanır. Analarının südü ilə təmin olunmayan, yaxud yetim qalmış quzular başqa tək quzulu, südü çox olan qoyunlara əmizdirilməlidir. Buna imkan olmadıqda onlar inək südü ilə yemləndirilməlidir. İki həftədən sonra quzular yaxşı keyfiyyətli ot və qüvvəli yem yeməyə öyrədilir. Bu yemlər 20-25 qramdan başlayaraq tədricən artırılır, gündəlik norma quzular anadan ayrılana qədər 200 qrama çatdırılır. Qüvvəli yemlərə gündə hər başa 5-10 qram hesabı ilə sümük unu, yaxud təbaşir, 3 qram xörək duzu əlavə edilir.

Balbas cinsindən olan qoyunların quzuları 2,5-3 aylıqda anadan ayrılmalıdır. Quzuların anadan ayrılması işi tədricən aparılmalı və bir neçə gün ərzində başa çatdırılmalıdır. Anadan ayrılmış quzular əvvəlcə 3 kateqoriyaya bölünür: dişi, damazlıq üçün seçilmiş erkək və damazlığa yaramayan erkək quzular. Anadan ayrılmış hər baş quzuya qış dövründə gündə 0,4-1 kiloqram yaxşı keyfiyyətli ot, 0,1-0,8 kiloqram qüvvəli yem, 8-10 qram xörək duzu verilməlidir.

Əyyub ABDULLAYEV,

Naxçıvan Muxtar Respublika

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri

 

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində də beşinci çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin onbirinci sessiyasından irəli gələn vəzifələr, nazirliyin 2019-cu ildə gördüyü işlər və 2020-ci ildə qarşıda duran vəzifələrlə bağlı kollegiya iclası keçirilib.

Tədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kənd Təsərrüfatı  naziri  Bəhruz Bayramov bildirib ki, 2019-cu ildə muxtar respublikada 507 milyon 641 min manatdan artıq kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal olunub.  Bu isə 2018-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 4,5 faiz çoxdur. 2019-cu ilin məhsulu üçün muxtar respublikada 62 min 970 hektar sahədə əkin keçirilib. Strateji əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 33 min 308 hektar sahədə taxıl səpini aparılıb, 102 min 984 ton məhsul yığılıb.

Ötən il muxtar respublika üzrə 3228 hektar sahədə kartof, 50,5 hektar sahədə tütün, 6 min 246 hektar sahədə tərəvəz, 2 min 778 hektar sahədə bostan əkinləri həyata keçirilib, yeni meyvə bağlarının salınması davam etdirilib. Hazırda  muxtar respublikanın iqlim şəraitinə uyğun, yüksək  məhsuldarlığa  malik  aborigen   meyvə-tərəvəz sortlarının bərpa və tətbiq olunması üçün elmi-tədqiqat işlərinin aparılması da davam etdirilir. “Araz” Elm İstehsalat Birliyinin Ordubad dayaq məntəqəsində aparılan  tədqiqat işləri nəticəsində 372 meyvə sortunun genetik fondu toplanıb.

Kənd təsərrüfatı bitkilərinin xəstəlik və zərərvericilərinə qarşı mübarizə aparmaq məqsədilə muxtar respublikaya dərman preparatları da gətirilərək ödənişsiz olaraq sahibkarlara çatdırılıb. Toxumçuluq və bitkilərin mühafizəsi idarəsinin laboratoriyasında  toxum nümunələri götürülərək analiz olunub.

2019-cu ilin ötən dövründə “Naxçıvan Aqrolizinq” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xətti ilə 319 müxtəlif adda kənd təsərrüfatı texnikası və texnoloji avadanlıq, 2020-ci ildə əkinlərə verilməsi üçün 6 min ton karbamit gübrəsi alınıb. Məhsul istehsalçılarına il ərzində 7 min 174 ton mineral gübrə verilib.

Ötən il 520 hektar torpaq sahəsində qapalı suvarma şəbəkəsi qurulub.

Heyvandarlığın inkişafı ilə əlaqədar cari ilin ötən dövründə fermerlərə 9 milyon 468 min manatdan çox kredit verilib. Mal-qaranın cins tərkibini yaxşılaşdırmaqla məhsuldarlığın yüksəldilməsi üçün əsaslı tədbirlər həyata keçirilib. Babək rayonunda Süni Mayalanma Mərkəzinin tikintisi də davam etdirilir.

“2017-2022-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında arıçılığın inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nın icrası cari ildə də davam etdirilib, ötən dövr ərzində arıçılıqla məşğul olanlara 601 min manat kredit verilib. Muxtar respublikada “Arıçılıq məhsulları-bal” festivalının ardıcıl olaraq keçirilməsi bu sahəyə marağın artmasına və istehsal olunan məhsulların satışına müsbət təsir göstərib. Artıq ikinci ildir ki, arıçılıqla məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslərə saxladıqları hər arı ailəsinə görə subsidiyaların verilməsi bu sahəyə marağı artırıb, 2019-cu ilin sonuna muxtar respublikada arı ailələrinin sayı 99 min 798-ə çatdırılıb. 87 ailə təsərrüfatına 820 min manata yaxın güzəştli kredit verilib, ailə təsərrüfatları tərəfindən istehsal olunan  məhsulların satışına dəstək göstərilməsi məqsədilə “Ailə təsərrüfatı məhsulları” festivalı keçirilib.

Məruzə ətrafında Kənd Təsərrüfatı Nazirinin müavini “Araz Elm İstehsalat Birliyinin” baş direktoru Fikrət Həsənov, nazirliyin şöbə müdirləri Xaliq Abbasov, Əyyub Abdullayev, toxumçuluq və bitkilərin mühafizə idarəsinin  müdiri Niyamət İsayev çıxış ediblər .

Sonda  2020-ci ilin iş planı təsdiq edilib .

 
 

“Ailə təsərrüfatları ili” iqtisadi uğurları ilə yaddaqalan oldu

Son illər ərzində muxtar diyarımızda yüzlərlə yeni ailə təsərrüfatları formalaşıb, bu təsərrüfatların hərtərəfli fəaliyyəti üçün məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilib və keçirilməkdədir. Bəhs olunan dövrdə həm də ailə təsərrüfatlarının biznes planları tərtib edilib, təsərrüfat sahiblərinə güzəştli şərtlərlə kreditlər verilib, istehsal olunan məhsulların satışı üçün əlverişli şərait yaradılıb. Dövlət dəstəyi nəticəsində ailə təsərrüfatları məhsullarının qablaşdırma və dizaynlarının tərtib edilməsi, onların taralarla təchizatı məhsulun bazara və istehlakçılara marketinq qaydalarına uyğun olaraq çatdırılmasına imkan verir. 2019-cu ilin muxtar respublikada “Ailə təsərrüfatları ili” elan edilməsi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2017-ci il 22 noyabr və 2019-cu il 18 yanvar tarixli sərəncamları ilə “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı” Tədbirlər planlarının təsdiq olunması ailə təsərrüfatlarının fəaliyyəti üçün daha geniş imkanlar açıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasında əhalinin zəruri ərzaq məhsulları ilə təmin edilməsi məqsədilə aqrar bölmədə ötən illər ərzində aparılan köklü islahatlar bu sahənin sürətli inkişafına şərait yaradıb, bir çox dövlət proqramları qəbul edilərək uğurla icra olunub və aqrar sahənin inkişafına öz töhfəsini verib. Aqrar sektorda tətbiq edilən güzəştlər və subsidiyalar bu sahənin inkişafını stimullaşdırıb, istehlak bazarının sabitləşməsinə nail olunub. Son illərdə dövlət maliyyə dəstəyi ilə müasir texnologiyalara əsaslanan 321 heyvandarlıq, 86 quşçuluq, 14 balıqçılıq, 124 arıçılıq, 67 bağçılıq, 10 üzümçülük təsərrüfatının yaradılması muxtar respublikada ailə təsərrüfatlarının inkişafına, daxili bazarın keyfiyyətli yerli məhsullarla təminatına geniş imkanlar açıb. 2019-cu ilin ötən dövrü ərzində Sahibkarlığın İnkişafı Fondu tərəfindən 84 ailə təsərrüfatına 753 min 100 manat dövlət maliyyə dəstəyi göstərilməsi, 315 ailə təsərrüfatının 12 min 800-dən çox tara ilə təmin olunması ailə biznesinin genişlənməsinə, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına əlavə imkanlar yaradıb. Muxtar respublikamızda ailə təsərrüfatları çoxprofilli fəaliyyət sahəsinə malikdir. Ötən dövrdə onların işinin daha da genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici tədbirlər aparılıb, nümunəvi ailə təsərrüfatlarının iş təcrübəsinin muxtar respublikanın bütün rayonlarında fəaliyyət göstərən ailə təsərrüfatlarına aşılanması həyata keçirilib. Bu tədbirlərin davamı olaraq muxtar respublikanın şəhər və rayonlarında fəaliyyət göstərən ticarət obyektlərində ailə təsərrüfatı məhsulları guşələrinin yaradılması muxtar respublikada bu təsərrüfatlarda istehsal olunan məhsulların çeşidinin və rəqabətqabiliyyətliliyinin stimullaşdırılması ilə yanaşı, istehlakçıların ekoloji təmiz məhsullarla təmin edilməsində mühüm rol oynayıb. Ötən dövr ərzində ailə təsərrüfatlarında istehsal edilən məhsulların keyfiyyət göstəricilərinin nəzarətdə saxlanılması, sertifikatlaşdırılması və markalanması istiqamətində aidiyyəti təşkilatlar tərəfindən lazımi köməkliklər göstərilib. Həmçinin ailə təsərrüfatları məhsullarının tanıdılması məqsədilə ötən dövrdə “Naxçıvan Biznes Mərkəzi” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin sərgisalonunda 45 ailə təsərrüfatının 108 növdə 140 çeşiddə məhsulunun nümayişi təmin olunub. Ailə təsərrüfatları məhsullarının satışı üçün əlverişli şərait yaradılıb, muxtar respublikanın paytaxtı Naxçıvan şəhərində və rayon mərkəzlərində “Ailə təsərrüfatı məhsulları” festivalları təşkil olunub. Bu da təsərrüfat sahiblərinin istehsal etdikləri məhsulların satışına öz müsbət təsirini göstərib. Göründüyü kimi, iqtisadiyyatın bu vacib sahəsinin inkişafı üçün həyata keçirilən tədbirlər muxtar respublikada ailə təsərrüfatlarının sayının getdikcə artmasına şərait yaradıb. Bu isə əmək resurslarının səmərəli məşğulluq imkanlarını artırmaqla bərabər, iqtisadiyyatda mühüm faktorlardan olan ailə biznesinin genişlənməsinə, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına təkan verir. Nəticə etibarilə muxtar respublikada ailə təsərrüfatlarının inkişafı istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər, təsərrüfatların birgə koordinasiyasının təmin edilməsi və onların potensialından səmərəli istifadə olunması ailə təsərrüfatlarının vahid birliyinin formalaşdırılmasını zəruri edib. Muxtar respublikamızda Ailə Təsərrüfatları İctimai Birliyinin yaradılmasında məqsəd diyarımızda bu mütərəqqi təsərrüfat forması ilə məşğul olan şəxslərə informasiya verilməsi, maddi dəstək göstərilməsi, onların potensialından cəmiyyətin iqtisadi həyatında daha səmərəli istifadə olunmasını təşkil etməkdən ibarətdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı

Nazirliyinin mətbuat xidməti

 
 

“Naxçıvan Muxtar Respublikası Ailə Təsərrüfatları İctimai Birliyi” təsis edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Biznes Mərkəzində “Naxçıvan Muxtar Respublikası Ailə Təsərrüfatları İctimai Birliyi”nin Təsis Konfransı keçirilib.

Konfransda çıxış edən Naxçıvan Muxtar Respublikasının İqtisadiyyat naziri Tapdıq Əliyev təsis olunan Ailə Təsərrüfatları İctimai Birliyinin qarşısında duran vəzifələri diqqətə çatdırıb və birliyin işinin aparılması qaydaları barədə məlumat verib. Qeyd olunub ki, Birliyin yaradılmasında məqsəd muxtar respublikada ailə təsərrüfatı ilə məşğul olan şəxslərə informasiyaların verilməsi, maddi dəstək göstərilməsi, həmçinin onların potensialından cəmiyyətin iqtisadi həyatında səmərəli istifadə olnmasını təmin etməkdir. Təsis olunan birliyə muxtar respublikadakı ailə təsərrüfatçıları arasından daha çox fəallıq göstərənlər üzv qəbul edilib və həmin təsərrüfat sahibləri birliyin işində fəallıq göstərməlidirlər.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı naziri Bəhruz Bayramov qeyd edib ki, ailə təsərrüfatı məhsullarının tanıdılması məqsədilə ötən dövrdə “Naxçıvan Biznes Mərkəzi” MMC-nin sərgi salonunda 45 ailə təsərrüfatının 108 növdə 140 çeşiddə məhsulu nümayiş olunub. Eyni zamanda istehsal olunan məhsulların satışı üçün Naxçıvan şəhərində və muxtar respublikanın rayonlarında “Ailə Təsərrüfatı Məhsulları” festivalları təşkil edilir. Bu da təsərrüfat sahiblərinin istehsal etdikləri məhsulların satışına öz müsbət təsirini göstərir. Nazir, Ailə təsərrüfatlarına göstərdiyi diqqətə və qayğıya görə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinə minnətdarlıq edib.

Sonra birliyin idarə heyəti sədrinin, sədr müavinin və idarə heyətinin seçilməsi təklifləri irəli sürülüb. Səs çoxluğu ilə Şərur rayonunun Düdəngə kənd sakini, ailə təsərrüfatçısı Mübariz Şirəliyev Birliyə sədr, Babək rayonunun Naxışnərgiz kənd sakini, ailə təsərrüfatçısı Qəzənfər Qurbanov sədr müavini seçiliblər. 8 ailə təsərrüfatçısı isə birliyin idarə heyətinə daxil edilib.

Konfransda birliyin nizamnaməsi qəbul edilib.

 
 

Arı ailələrinin payızda qışlamaya hazırlanması

Muxtar respublikanın əlverişli təbii-iqlim şəraiti, zəngin yem ehtiyatları bazası və qiymətli cinslərə malik arı genefondu bu sahənin inkişaf etdirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır. Arıçılıqda məhsuldarlığın artırılmasında vacib mənbələrdən biri də arı ailələrinin payızda qışlamayа hazırlanması  işinin düzgün təşkili və arıxanalarda cavan arı analarının olmasıdır. Arıların qışlamadan çıxması və yazda sürətli inkişafı onların payız dövründə yetişdirilməsindən çox asılıdır. Payızda arıçının əsas vəzifəsi güclü və kifayət qədər yemi olan arı ailəsi yetişdirməkdən ibarətdir.

Arı pətəklərindən balı götürərkən qışlama dövrü üçün keyfiyyətli yem ehtiyatı saxlamaq lazımdır. Qış-yaz dövrü üçün ballı – güləmli şanların hazırlanmasına əsas gəlir dövrünün birinci yarısında başlanmalıdır. Çünki arılar həmin vaxt yüksək keyfiyyətli bal toplayır. Payız qış dövrü üçün hər arı ailəsinə tələb olunan yemin 70-80 %-i pətəkdə,  qalan hissəsi isə anbarda saxlanmalı və ehtiyac olduqda arı ailələrinə vermək lazımdır. Arı ailələrini qışlamaya hazırlayarkən hər çərçivə arası arı üçün 2-2,5 kiloqram bal saxlanmalıdır.

Muxtar respublikamızda qışın sərt şaxtalı keçməsi ilə əlaqədar olaraq arı ailələri əsasən qışlama binalarında saxlanılır.    Qışlama binalarında temperatur həmişə -2 və +3 dərəcə arasında olarsa, arı ailələri normal qışlayar və ən az yem məsarif edərlər.

Arı ailəsinin inkişafı üçün lazımı şərait yaratmaq, ana arının yumurta qoymasını sürətləndirmək, arıxanada tələb olunan istilik rejimini saxlamaq, balın sərf olunmasını azaltmaq üçün qışlama dövrü pətək yaxşı isidilməlidir. Ona görə də bu məqsədlə arı ailəsinin düzgün qışlamasının əhəmiyyəti böyükdür. Bunun üçün arı ailəsinin gücündən asılı olaraq şanlı çərçivələr saxlanmalıdır. Arı ailəsində arıların miqdarı azaldıqca pətəkdən artıq çərçivələr çıxarılmaqla pətəyin içi daraldılmalıdır.

Qışlama dövründə arı ailələrini soyuqdan qorumaq üçün arı pətəklərini qışlama binasına yığmaq lazımdır. Qışlama binasının çox isti olması yolverilməzdir. Binanın isti olması balın pətəkdə rütübət almaq qabiliyətinin itməsinə, arıların susuzluq çəkməsinə səbəb olar və arıların topası daxilində temperatur normasının pozulmasına səbəb olar ki, nəticədə topa parçalana bilər və qışlamanın normal keçməsinə pis təsir göstərər.

Noyabr ayından fevral ayının axırınadək arılar fəaliyyətsiz olur, bu müddət ərzində onlar açıq havada saxlandıqda belə uçmur, hətta pətəyin daxilində heç bir iş görmürlər. Bu zaman arılar çərçivələrin arasında yaza kimi bir-birinə möhkəm sıxılır, hərdən yem ehtiyatı olan tərəfə hərəkət edirlər. Arılar qaranlıqda qışlayır. Ən zəif işıq onlara həyəcan gətirir və qış topasının dağılmasına səbəb olur. Buna görədə qışlama binasında tam sakitlik olmalıdır.

Yaz yaxınlaşan kimi arılar narahat olmağa başlayır. Çünki qışın axırında hər bir arı ailəsində artım (bala) olur, pətəyin daxilində temperatur 350C dərəcəyə qalxır, arılar çoxlu yem sərf edir və bağırsaqlarında qış ərzində toplanmış qida qalıqlarını saxlamağa çətinlik çəkir. Qışlama binasında qalmış arılar təbiətin oyanmasını səbirsizliklə gözləyirlər. Bəzən havalar birdən isinir, bəzən də tez-tez dəyişən uzun soyuqlar davam edir. Havaların bu cür keçməsi arıların nə vaxt çölə çıxacağını müəyyən etməyə imkan vermir. Buna görə də arıçılar təbiətdəki dəyişikliklərə fikir verməklə müşahidələr aparmalı və buna əsasən də arıların qışlamadan çıxması gününü dəqiq müəyyən etməlidirlər.

 
 

Səhifə 7 > 31-dən

Joomla 1.5