Mətbuat xidməti Xəbərlər

Tarla-seminar müşavirə

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi və rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə “ Payızlıq taxıl əkinlərinə hazırlığın vəziyyəti, bu sahədə həyata keçirilən aqrotexniki tədbirlərin optimal müddətdə aparılmasının əhəmiyyəti” mövzusunda tarla-seminar müşavirə keçirilmişdir.

Əkinçilik  muxtar respublikamızda asas istehsal sahəsidir. Əhalinin kənd təsərrüfatı və eləcə də ərzaq məhsullarına olan tələbatı yerli istehsal hesabına davamlı təminatının yaradılması yönümündə bu sahəyə həmişə dövlət dəstəyi olmuş və bu gündə davam etdirilir.

Muxtar respublikamızda və eləcədə rayonumuzda payızlıq taxıl əkinləri üçün şumun qaldırıImasına və digər aqrotexniki tədbirlərin aparılmasına başlanılmışdır. Optimal müddətdə şumun qaldırılması, şumdan əvvəl sahələrə mineral və üzvi gübrələrin verilməsi, növbəli əkin sisteminin tətbiq olunması, keyfiyyətli toxum tədarükünün olunması məhsuldarlığın artırılmasına gətirib çıxarır. Bu tadbirlərlə yanaş ilkin olaraq torpaqları analiz etdirmək asas amillərdən biridir. Elə bu baxımdan da Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin mütəxəssis qrupunun iştirakı ilə rayonda tarla seminar müşavirə keçirilmişdir. Tarla seminar müşavirənin əsas məqsədi payız əkinlərini optimal müddətdə həyata keçirmək, əkin zamanı mineral və üzvi gübrələrdən istifadə zamanı torpağın qida rejimini düzgün tənzimləmək, əl əməyinin yüngülləşdirilməsi istiqamətində texnika və avadanlıqlardan səmərəli istifadə etmək, aqrotexniki tədbirlərin aparılması  barədə ətraflı maarifləndirici məsləhətlər verməkdən ibarətdir. Müşavirədə payız əkinlərinə hazırlıqla bağlı müasir texnologiyalara cavab verəcək kompleks aqrotexniki tədbirlərin tətbiq olunması, suvarma zamanı şırım üsullarına üstünlük verilməsi barədə, həmçinin texnika və avadanlıqların faydalı iş əmsalından maksimum dərəcədə yararlanması barədə maarifləndirici məsləhətlər verilmişdir. İxtisaslaşmanın tələblərinə uyğun olaraq əkinlərin həyata keçirilməsi istehsal olunan məhsulların kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinə təsir edən amildir. Odur ki, mütəxəssislərin tövsiyyələri ilə rayonlaşdırılmış, sertifikatlı  toxumlardan istifadə olunaraq əkinlərin aparılması vacib şərtlərdən hesab edilir. Bir də ki, əkindən əvvəl toxumların dərmanlanması zərərverici və xəstəliklərlə mübarizədə ən vacib tədbirdir. Butün bu tədbirlərin optimal müddətdə həyata keçirilməsi mütəxəssis tövsiyələri əsasında aparılmalıdır ki, optimal əkin müddətləri, əkində toxum norması, mineral va üzvi gübrələrin norma və nisbətləri düzgün müəyyənləşdirilərək artıq və izafi xərclərə yol verilməsin. Aqrar sahədə görülən hər bir işin nəticəsi iqtisadi səmərə ilə ölçülür. Ona görədə yuxarıda qeyd olunan aqrotexniki tədbirlərə əməl etməklə hər bir ailə təsərrüfat üzvü öz ailə büdcəsini artırmış olar.

 

Nehrəmdəki üzümçülük təsərrüfatında bol məhsul yetişdirilib

Sovet dönəmində Azərbaycanda üzümçülüyün sürətlə inkişafı ulu öndər Heydər Əliyevin apardığı məqsədyönlü tədbirlərin nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir. 1969-cu ilə qədər olan dövrün təhlili göstərir ki, respublikada cəmi 272 min ton üzüm istehsal olunub. Sonrakı dövrlər – daha doğrusu ulu öndər Heydər Əliyevin respublikaya rəhbərlik etdiyi vaxtlarda artıq üzümün illik istehsalı 2 milyon tona çatdırıldı. İstehsal olunan bu məhsulun 148 min tonu Naxçıvan Muxtar Respublikasının payına düşürdü. Üzüm istehsalına görə birinci yerdə Şərur, ikinci yerdə Babək, üçüncü yerdə Culfa, dördüncü yerdə Ordubad, beşinci yerdə isə Şahbuz rayonu dayanırdı. Hətta ərazisi dağlıq və dağətəyi olan Şahbuz rayonunda ildə 5 min ton üzüm istehsal olunurdu ki, bu da təbiətdən alınmış qənimət, nemət kimi qiymətləndirilməlidir.

Üzümçülüyün şöhrətini özünə qaytarmaq üçün bu gün də əsaslı və təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirilməkdədir. Bu sahənin inkişaf etdirilməsinə dair qəbul edilmiş dövlət proqramları muxtar respublikamızda da üzümçülüyün yüksək templə inkişafına stimul vermişdir. Hesablamalar göstərir ki, bir hektar üzümlük sahəsi dənli bitkilərdən 3,9 dəfə, pambıqdan 2,7 dəfə, tərəvəz bitkilərindən 7,5 dəfə, meyvə bağlarından 2,6 dəfə artıq gəlir gətirir. Naxçıvanın torpaq-iqlim şəraiti bu bitkinin inkişafı, yüksək və keyfiyyətli məhsul istehsalı üçün çox əlverişlidir. Qədim  Naxçıvan  torpağının ata-babadan bu günümüzə min bir zəhmət hesabına gətirilib çatdırılan 150-yə yaxın yerli üzüm sortu vardır. “Qırmızı kişmişi”,“Ağ kişmişi”, “Qara kişmişi”, “Mərməri kişmişi” , “Mələyi”,“Ağ aldərə”,“Göy aldərə”, “Hərnəqırna”, “Şəfeyi”,“ Kürdəşi”, “Tayfı”, “Hüseyni”,“Ağagörməz”, “Gülabı”,“Batıq”, “Qoyungözü” kimi sortların bir çoxu bu gün də muxtar respublikadakı üzümçülük təsərrüfatlarında əkilib-becərilir.

Son illər Babək rayonunda da yeni üzümlüklərin salınması, mövcud üzümçülük təsərrüfatlarının fəaliyyətinin genişləndirilməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. Rayonun Didivar, Nehrəm, Zeynəddin, Qaraqala, Qahab və başqa kəndlərində yeni üzümçülük təsərrüfatları yaradılıb. Onlardan ən böyük olanı isə Nehrəmdəki “Sumqala” üzümçülük təsərrüfatıdır.“Qarğa bazarının altı” adlanan sahədə müasir texnologiyalara cavab verəcək səviyyədə 180 hektara yaxın üzüm plantasiyası yaradılmış və elmi əsaslarla becərilməsi həyata keçirilir. Ata-babalarımızdan həmişə təkcə yerli sortlar deyil, eyni zamanda perspektivli meyvə, üzüm sortlarına da müraciət edilərək əkinlər həyata keçirilmiş, yaxşı gəlir əldə etmişlər. Qeyd olunan bu üzümlük sahəsinə qədəm qoyan insanlar ilk baxışdan heyrətə gəlirlər ki, insan təfəkkürü, insan zəkasının məhsulu nə qədər ecazkarlığa malikdir. Zamanında qarağan kollarından başqa heç bir bitkiyə rast gəlinməyən, “ilan mələşən” bu çöllərdə müasir texnologiyalara cavab verə biləcək bir şəkildə üzümlüklər yaratmaq olduqca zəhmət tələb edir. Burada 50 kiloqram ağırlığında olan beton dirəklərdən deyil, fiziki cəhətdən də belə zəif olan bir insanın asanlıqla yer dəyişmədə istifadə edə biləcəyi, yüngül metal konstruksiyalı dayaqlar tətbiq edilmişdir. Suvarma sularına 20 dəfə qənaət etməklə damcı üsulu tətbiq edilmiş və xətlər müasir texnologiyalar əsasında qurulmuşdur. Bütün üzüm tənəkləri calaq üsulundan istifadə edilməklə, Naxçıvan Muxtar Respublikasının kontinental iqlim şəraiti üçün rayonlaşdırılmışdır. Üzüm sortları elə seçilmişdir ki, məhsul mərhələli yetişir. Bu isə ona əsas verir ki, mövsüm ərəfəsində davamlı realizə və gəlir əldə olunsun. Sahədə zərərverici və xəstəliklərə qarşı mübarizədə və eləcə də mineral və üzvi  gübrələrdən istifadə olunması müasir texnologiyalar əsasında həyata keçirilir. Artıq “Sumqala” üzümçülük təsərrüfatından yığılan məhsullar Naxçıvan və paytaxt Bakı bazarları ilə yanaşı,bu ildən ilk dəfə olaraq Rusiya Federasiyasına da ixrac olunacaq. Məlumat üçün deyək ki, ötən günlərdə təsərrüfatdan toplanan 10 ton üzüm və 1,5 ton alma Əlahiddə Ümumqoşun Orduya, “Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasına, həmçinin Naxçıvan Muxtar Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Mülki Müdafiə Alayına və Daxili Qoşunların “Naxçıvan” Əlahiddə Əməliyyat Briqadasına təhvil verilib.

Üzüm plantasiyasında tezyetişən sortların da məhsul yığımına başlanılıb. Toplanılan məhsul sahədən çıxarıldıqdan sonra seçilib təmizlənir və paketlənir. Soyuducu anbarda müəyyən olunmuş temperaturda bir müddət saxlanıldıqdan sonra satış üçün göndərilir. Toplanan məhsuldan kişmiş və mövüz də hazırlanır. Bağdan mövsümün sonuna qədər 500 tona yaxın məhsul gözlənilir. Yığılan məhsulun saxlanılması üçün 250 ton tutumu olan soyuducu anbar da inşa olunub. Burada 200-ə yaxın rayon sakini işlə təmin olunub. Digər sahələr də fəaliyyətə başladıqdan sonra təsərrüfatda 500-ə yaxın vətəndaş işlə təmin olunacaq. Gələcəkdə təsərrüfatda üzüm sirkəsi istehsalı sahəsinin də yaradılması nəzərdə tutulub. Qeyd edək ki, Nehrəm kəndi ərazisindəki üzüm bağı 2015-ci ildən 80 hektar sahədə salınıb. Sonradan isə bağın ərazisi hər ötən il genişləndirilib. Bağın gələcəkdə 200 hektara çatdırılması nəzərdə tutulur. Təsərrüfatın ərazisində üzümlə yanaşı, digər meyvələrin əkininə də diqqət yetirilir. Hazırda 25 hektar sahədə 50 mindən artıq məhsuldar alma tingi əkilib.

Qeyd edək ki, üzümçülük təsərrüfatlarında avqust ayında bir çox aqrotexniki tədbirlər görülməlidir. Belə ki, avqustun 10-dan 15-dək oidiuma qarşı üçüncü tozlama, üzüm salxım yarpağı bükənə qarşı üçüncü çiləmə və sahələrin üçüncü  dəfə kultuvasiyası aparılmalıdır. Avqustun 15-dən sentyabr ayının sonlarınadək seçmə ilə süfrə üzümlərinin yığımına başlanılmalıdır. Texniki üzüm sortlarını isə sentyabrın 10-dan başlayaraq şəkərlik 16 faizə çatdıqda yığmaq olar. Oktyabr ayında üzümlüklərə gübrə verilməsi, cərgə aralarının şumlanması və suvarılması həyata keçirilməlidir. Tənəklərin qış və yaz şaxtalarına dözümlülüyünü gücləndirmək və gələn ilin bol məhsulunun təməlinin qoyulması üçün sahələrə fosfor, kalium və çürümüş peyin verilir, dərin şum edilməklə suvarılır. Oktyabr-noyabr aylarında tənəklərin basdırılması işlərinə başlanılmalıdır. Tənəklərin basdırılması qışı sərt keçən Naxçıvan Muxtar Respublikasının iqlim şəraitində üzümün aqrotexniki becərilməsi kompleksində ən əhəmiyyətli və məsuliyyətli tədbirlərdən biridir. Ona görə də bu iş ilk şaxtalar düşənə kimi başa çatdırılmalıdır.

Üzümün xalq təsərrüfatındakı əhəmiyyəti

Üzümün təsərrüfat əhəmiyyəti onunla qeyd edilir ki, onun meyvəsi çox qiymətli qida maddəsidir. Onun meyvəsində olan şəkər maddəsi qlükoza və fruktozadan ibarət olub, insan orqanizmi tərəfindən asan mənimsənilir. Üzümdə müxtəlif üzvi turşular, mineral maddələr, orqanizmə lazım olan vitaminlər vardır.Üzüm müalicəvi əhəmiyyəti ilə yanaşı, süfrəyə bəzək verən gözəl dekorasiya bitkisidir. Üzüm şirələrindən bəhməz, mürəbbə, kampot və başqa dadlı qidalar hazırlanır.

 
 

PAYIZLIQ ƏKİNLƏRƏ HAZIRLIĞIN ƏN OPTİMAL VAXTIDIR

Artıq payızlıq taxıl əkinlərinə hazırlıq kampaniyasına başlanmışdır. Qeyd edək ki, əkinə hazırlığın ilkin mərhələsi olan yay şumu və bundan sonrakı bütün aqrotexniki tədbirlər vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirilməlidir. Əvvəlki əkin zamanı taxıl sahələrində pas xəstəlikləri müşahidə olunubsa, həmin yerə taxıl toxumu səpilməməli, təkrar əkinlərə üstünlük verilməlidir.

Taxıl əkiləcək sahə sələf bitkilərdən boşalan kimi hər hektara 20-30 ton peyin, 250-300 kiloqram fosfor və 100-150 kiloqram kalium gübrələri verilərək 28-30 santimetr dərinlikdə şum edilməlidir.

Fosfor bitkilərin güclü böyüməsini, inkişafını və qışdan salamat çıxmasını təmin edir, əlverişsiz şəraitə müqavimətini artırır. Haqlı olaraq el arasında ona «bar gübrəsi» də deyirlər. Əldə olunan təcrübə göstərir ki, fosfor və kalium gübrələrinin illik normasının şum altına verilməsi daha səmərəlidir. Bundan başqa, az münbitli torpaqlarda bitkiləri azotla normal təmin etmək məqsədilə səpin zamanı toxumla birlikdə sahəyə azot gübrəsi də verilməsi məqsədəuyğundur. Taxıl əkiləcək sahənin şumunun keyfiyyətli və səpindən 1-2 ay tez aparılması məhsuldarlığın 2-3 sentnerə qədər artıq olmasına təsir göstərir.

Şumla birlikdə səpin də optimal müd­dətdə aparılmalıdır. Təcrübələr göstərir ki, payızda bitkilərin güc­lü və mərhələli inkişafı toxumların vaxtında səpilməsindən daha çox asılıdır ki, bu da bitkilərin əlverişsiz qışlama şəraitinə davamlılığını təmin edir. Bitkilərin xəstəliklərə tutulmaması, zərərvericilərlə zədələnməməsi, dənin yetişmə vaxtı da səpin müddətindən asılıdır. Bütün bunlar bitkilərin sıxlığına, dənin keyfiy­yətinə və məhsuldarlığa mənfi təsir göstərir. Ona görə də səpin optimal müddətdə başa çatdırılmalıdır. Vaxtında toxum səpilmiş sahələrdə bitkilər şaxtalar düşənə kimi kifayət qədər güclü yan köklər əmələ gətirir, möhkəmlənir, kollanır və qışın əlverişsiz hava şəraitinə davam gətirə bilir. Gecikmiş səpinlərdə isə cücərtilər kollana bilmir və zəif halda qışlamaya başlayır. Payızda zəif kök almış bitkilər qışa az davamlı olur, onların çoxunu şaxta tələf edir, nəticədə əkinlərdə seyrəklik əmələ gəlir.

Toxumun muxtar respublika şəraitində aran zonalar üzrə oktyabrın 30-dək, dağətəyi zonalarda sentyabrın 20-dən oktyabrın 25-dək səpilib qurtarması məsləhətdir. Havalar əlverişli keçərsə noyabr ayında da səpin aparmaq olar. Səpin üçün hazırlıq tədbirləri isə avqust ayından başlanmalıdır.

Yüksək məhsul götürmək üçün tətbiq olunan aqrotexniki tədbirlər içərisində toxumun keyfiyyəti əsas yer tutur. Qeyd edək ki, bu gün muxtar respublikada torpaq mülkiyyətçilərini toxumla təmin etmək üçün «Naxçıvan Aqrolizinq» ASC-nin yerli təşkilatları, «Gəmiqaya» MMC-nin taxıl terminalı və toxumçuluq təsərrüfatları məşğul olur. Payızlıq taxıl əkinlərinin keçirilməsi ilə əlaqədar keyfiyyətli toxum materialı almaq üçün hər kəs həmin təşkilatlara müraciət edə bilər.

Toxumla yayılan, taxıl üçün qorxulu sayılan bir çox xəstə­liklərin qarşısını almaq və ona qarşı mübarizə aparmaq üçün səpiləcək toxum materialının dərmanlanması ən vacib şərtlərdəndir. Bu xəstəliklərə qarşı mübarizə məqsədi ilə toxum 75 faizli Vitovaks-200 (bir tona 3 kiloqram), 15 faizli Baytan (bir tona 2 kiloqram), Dinit (bir tona 1,5 kiloqram), Çonil (bir tona 1,5 kiloqram), Alyans (bir tona 1,5 kiloqram) preparatlarının biri ilə səpinqabağı dərmanlanmalıdır.

Taxılın səpin norması sələflərdən, torpağın münbitliyindən, səpin müddətindən və üsulundan, əkiləcək sortun bioloji xüsusiyyətlərindən, toxumun təmizliyindən, mütləq çəkisindən və digər amillərdən asılı olaraq dəyişə bilər. Gecikmiş əkinlərdə səpin norması 10-15 faiz artırılmalıdır. Səpin aşağı norma ilə aparılanda bitkilər seyrək olur, alaqların inkişafına əlverişli şərait yaranır, əkinlər az məhsul verir. Səpin norması çox olduqda isə sahədə bitkilər sıx olur, bir-birini kölgə­ləndirir, torpaqda su və qida maddələri çatışmır. Nəticədə, bitkilər seyrək və cılız dənli kiçik sünbüllər əmələ gətirir. Ona görə də 1 hektara orta hesabla 250-280 kiloqram buğda, 180-200 kiloqram arpa toxumu səpilməsi məsləhətdir.

Səpin zamanı akademik Cəlal Əliyevin yetişdirdiyi «Bərəkətli-95», «Qiymətli-2 /17», «Əzəmətli-95», «Nurlu-99», «Ruzi-84» və muxtar respublikanın torpaq-iqlim şəraitinə uyğun gələn «Qılçıqsız-1» sortlarından istifadə məqsədəuy­ğundur. Toxumlar torpağa elə basdırılmalıdır ki, onlar rütubət, istilik və hava ilə normal təmin oluna bilsinlər. Normal rütubətli və yaxşı becərilmiş torpaqlarda toxumun 5-6 santimetr dərinlikdə basdırılması məsləhətdir.

Səpin qurtaran kimi sahədə mora və ya şırım açılaraq suvarma aparılmalıdır. Ən yaxşı üsullardan biri şırımlarla suvarmadır. Bu üsul tətbiq edildikdə torpaq normal rütubətlənir, qaysaq əmələ gəlmir, torpağın strukturu yaxşı saxlanılır, su itkisi olmur, əl əməyindən az istifadə edilir, torpaq tam dolduğundan bitkilər quraqlığa qarşı davamlı olur.

Vaxtında şumlayın, vaxtında əkin və tələb olunan aqrotexniki tədbirlərə düzgün əməl edin ki, məhsulunuz bol, gəliriniz artıq olsun.

 
 

Qəbul edilmiş dövlət proqramları aqrar sahənin inkişafına stimul verməkdədir

 

Ulu öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi aqrar islahatlar bu gün də ölkəmizdə uğurla həyata keçirilir. Həmin islahatların davamlılığını təmin etmək məqsədilə dövlət proqramları, qanunlar qəbul olunur, aqrar sahənin inkişafına hesablanmış tədbirlər həyata keçirilir. Qeyd olunmalıdır ki, muxtar respublikanın iqlim şəraiti və əhalinin əsas hissəsinin kənd təsərrüfatı ilə məşğul olması diyarımızda əkinçiliyə marağı ildən-ilə artırır.

Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına sərf etdikləri yanacaq və motor yağlarına görə yardımların verilməsi, onların lazımi texnika, mineral gübrələrlə vaxtında və güzəştli şərtlərlə təminatı, toxumçuluq və tingçiliklə məşğul olan təsərrüfatlara subsidiyaların verilməsi əkinçiliyin inkişafında yeni istiqamətlər açıb, əkin sahələrinin və məhsuldarlığın ilbəil artmasına səbəb olub.
Muxtar respublikada əhalinin ərzaq məhsullarına olan tələbatının yerli imkanlar hesabına ödənilməsi istiqamətində qəbul edilmiş dövlət proqramlarının uğurlu icrası və həyata keçirilən digər mühüm tədbirlər nəticəsində ümumi inkişaf təmin edilib, daxili bazarda məhsul bolluğu yaradılıb.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2016-cı il 8 fevral tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “2016-2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında ­meyvəçiliyin və tərəvəzçiliyin inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nın icrası da muxtar respublika əhalisinin meyvə və tərəvəz məhsullarına olan tələbatının yerli istehsal hesabına təmin edilməsinə və tələbatdan artıq mövsümi məhsulların ixracına geniş imkanlar açıb.

Əhalinin ərzaqla təminatı, əsasən, kənd təsərrüfatının bitkiçilik və heyvandarlıq məhsulları hesabına ödənilir. Bu isə torpaqlardan və əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə etməyin zəruriliyini ortaya qoyur. Həmin məsələnin əhalinin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsində rolu nəzərə alınaraq 2019-cu ilin məhsulu üçün muxtar respublikada 62 min 970 hektar sahədə əkin aparılıb. Bu da 2018-ci ilin məhsulu üçün əkilmiş sahədən 1035 hektar çoxdur.
Dövlət proqramında muxtar respublikanın iqlim şəraitinə uyğun, yüksək məhsuldarlığa malik aborigen meyvə-tərəvəz sortlarının bərpa və tətbiq olunması üçün elmi-tədqiqat işlərinin aparılması da nəzərdə tutulub. Bu istiqamətdə aparılmış tədqiqat işləri nəticəsində 372 meyvə sortunun genetik fondu toplanılıb. Hazırda bu istiqamətdə işlər davam e
tdirilir.

Muxtar respublikada mövcud əkinə­yararlı torpaq sahələrinin genişləndirilməsi və onlardan səmərəli istifadə edilməsi məqsədilə meliorasiya və irriqasiya istiqamətində də ardıcıl tədbirlər görülür. 

Qeyd edək ki, istehsal olunan malların satışının təşkili də başlıca məsələlərdəndir. Ona görə də artıq bir neçə ildir ki, istehsal olunan məhsulların satışını təmin etmək üçün kənd təsərrüfatı məhsullarının satış yarmarkaları təşkil edilir. Bütün bunlar əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təmin edilməsində həlledici rol oynayır.
Ərzaq məhsullarının satışı zamanı mövsümi problemlərin həlli və əhalinin ilboyu keyfiyyətli yerli məhsullarla təminatı məqsədilə iritutumlu soyuducu anbarlar və istixana təsərrüfatları yaradılması torpaq mülkiyyətçilərinə daha bir qayğının ifadəsi kimi dəyərləndirilir. 
Meyvəçiliyin inkişafını stimullaşdırmaq məqsədilə muxtar respublikanın paytaxtı Naxçıvan şəhərində festivalların keçirilməsi meyvəçiliyə olan marağın daha da yüksəldilməsinə və meyvə istehsalının artırılmasına imkan yaradır.
Kənd təsərrüfatının iqtisadi cəhətdən səmərəli, qida və müalicəvi əhəmiyyətə malik olan, ekoloji cəhətdən faydalı təsərrüfat sahələrindən biri də arıçılıqdır. Arıçılığı inkişaf etdirmək üçün dünya miqyasında ciddi tədbirlər görülür. Təsadüfi deyil ki, bu sahənin inkişafı ilə bağlı pro­qramlar BMT-nin bir neçə layihəsinə daxil edilib. Muxtar respublikada arı ailələrinin artırılması, eləcə də məhsuldarlığın yüksəldilməsi üçün davamlı tədbirlər görülür. Arıçılığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2016-cı il 18 noyabr tarixli Sərəncamı ilə “2017-2022-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında arıçılığın inkişafı üzrə Dövlət Pro­qramı” təsdiq edilib.
Proqram yerli və ənənəvi arı cins­lərinin yetişdirilməsinə, arı ailələrindən yüksək məhsul götürülməsinə, xəstə­liklərə qarşı vaxtında mübarizə aparılmasına, arıçıların dövlət maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsinə, arıçılıq məhsullarının ixracına şərait yaradıb. Muxtar respublikamızda arıçılıqla 4250-dən çox sahibkar məşğul olur. Onlardan 706 sahibkarın 20 ailədən 250-yə qədər arı ailəsi var. Muxtar respublikada bu sahənin inkişaf etdirilməsinə böyük önəm verilməsinin ifadəsidir ki, Babək və Culfa rayonlarında balın emalı və qablaşdırılması ilə məşğul olan 2 yeni istehsal sahəsi yardılıb. Bununla da arıçılıq məhsulları hazırlayan və balı qablaşdıran müəssisələrin sayı, ümumilikdə, 6-ya çatdırılıb.
Diyarımızda arıçı sahibkarlar daim dəstəklənir. Onlarla keçirilən maarifləndirici seminarlar, arı xəstəliklərinin müalicəsi üçün davamlı olaraq hər il dövlət tərəfindən arıçılara pulsuz dərman preparatlarının verilməsi, arıçı sahibkarların istehsal etdikləri məhsulları satmaq üçün Naxçıvan şəhərində və rayon mərkəzlərində keçirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının satış yarmarkasına çıxarılmasına şərait yaradılması bu sahənin inkişafına göstərilən dövlət qayğısının bariz nümunəsidir. 
“Arıçılıq məhsulları – bal” festivallarının keçirilməsi arıçılığa olan marağın daha da yüksəldilməsinə və arıçılıq məhsulları istehsalının artırılmasına səbəb olub.
Aqrar sahənin inkişaf istiqamətlərindən biri də ailə təsərrüfatlarının formalaşması, gələcəkdə kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinə çevrilməsidir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2017-ci il 22 noyabr tarixli və 2019-cu il 18 yanvar tarixli “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı” Tədbirlər planlarının icrası, 2019-cu ilin “Ailə təsərrüfatları ili” elan olunması mövcud potensialdan istifadə etməklə yeni ailə təsərrüfatlarının yaradılmasına, istehsalın genişlənməsinə və yeni iş yerlərinin açılmasına stimul verməkdədir.
Muxtar respublikanın kəndlərində yaradılan müasir infrastruktur, istehsal olunan məhsulları bazara sərbəst çıxarmaq imkanları və göstərilən maliyyə dəstəyi, tətbiq edilən güzəştlər və subsidiyalar bu sahəyə marağı daha da artırmaqdadır.
Ailə təsərrüfatlarının iqtisadi inkişafdakı rolu nəzərə alınaraq fəaliyyətlərinin genişləndirilməsi üçün güzəştli kreditlərin verilməsi və ailə təsərrüfatları festivallarının yüksək səviyyədə keçirilməsi onu deməyə əsas verir ki, bu gün aqrar sahə hərtərəfli və davamlı dövlət qayğısı ilə əhatə olunub.
Belə təsərrüfatların inkişafı ilə bağlı muxtar respublikanın bütün rayonlarında ailə təsərrüfatı üzvləri ilə mütəmadi olaraq maarifləndirici görüşlər keçirilərək onlara lazımi məsləhətlər verilir. Bütün bunların nəticəsidir ki, muxtar respublikada çoxsahəli ailə təsərrüfatlarının sayı artmaqda davam edir.
Aqrar sahənin inkişafı ilə bağlı tədbirlərin bundan sonra da davam etdirilməsi, ekoloji sağlam məhsulların alınması məqsədilə maarifçilik işinin aparılması, ailə təsərrüfatı başçıları, sahibkarlarla və torpaq mülkiyyətçiləri ilə müşavirələrin keçirilməsi, bu sahələrdə mütərəqqi üsulların tətbiqi davam etdiriləcəkdir.

 

 

 

 

 

 

 

 


 
 

Seminar-müşavirə keçirilib

Şərur Rayon İcra Hakimiyyətində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı” 2019-cu il 18 yanvar tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş Tədbirlər Planına uyğun olaraq Şərur və Sədərək rayonlarında fəaliyyət göstərən ailə təsərrüfatçılarının iştirakı ilə seminar-müşavirə keçirilib. Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı, İqtisadiyyat nazirliklərinin, Daşınmaz Əmlak və Torpaq Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsinin, Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin, AMEA Naxçıvan Bölməsi Bioresurslar İnstitutunun və Şərur Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbiri giriş sözü ilə İcra Hakimiyyəti başçısının müaviniAnar Zeynalov açıb. Bildirib ki, “Ailə təsərrüfatları ili”ndə görülən çoxşaxəli tədbirlər Şərur rayonundakı belə təsərrüfatların da inkişafına böyük stimul olub, bölgədə yeni təsərrüfatların formalaşmasına geniş imkanlar açıb. Rayon ərazisində 5 hektar sahədə yer fıstığı və 1,2 hektarda qızılgül əkini aparılıb, bu istiqamətdə işlər gələcəkdə də davam etdiriləcək. Qeyd edilib ki, ötən dövr ərzində rayonda ailə təsərrüfatçılarına öz təsərrüfatlarını genişləndirmək üçün 61 min 600 manat kredit verilib. Eyni zamanda hüquqi və fizikişəxslərə 1 milyon 419 min 100 manat dəyərində 71 ədəd müxtəlif təyinatlı kənd təsərrüfatı texnikası və texnoloji avadanlığı lizinq yolu ilə güzəştli şərtlərlə satılıb. Aparılan məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində cari ildə rayonda ailə təsərrüfatlarının sayı 115-ə çatıb. Keçirilən festivallarda rayondakı ailə təsərrüfatları tərəfindən istehsal edilən məhsullar yüksək səviyyədə nümayiş olunur. Ötən il keçirilən “Ailə təsərrüfatı məhsulları” festivalına rayonun 84 ailə təsərrüfatçısının iştirakı ilə 221 növdə 6 minə yaxın qablaşdırılmış məhsul çıxarılıb. Bu, növbəti tədbirlərdəməhsulsayının artacağına əminlik vardır. Tədbirdə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin əməkdaşı XaliqAbbasov, Daşınmaz Əmlak və Torpaq Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsinin əməkdaşı Oqtay Məmmədov, İqtisadiyyat Nazirliyinin əməkdaşı İsa Novruzov, Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin əməkdaşı Əli Şərifov və aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Loğman Bayramov çıxış ediblər. Sonra suallar cavablandırılıb.

 
 

Səhifə 7 > 27-dən

Joomla 1.5